totemy

Cykl malarski/ 2018-2020

Cykl Totemy związany jest z kwestią interpretacji pomników jak obrazów totemicznych. Przedstawione na obrazach pomniki odnoszą się do monumentów, które stworzone zostały o okresie PRL-u. W większości (poza jednym – Totemem I, który odnosi się do usuniętego monumentu upamiętniającego Karola Świerczewskiego), pomimo starań różnych władz, nie zostały one zburzone w potransformacyjnych realiach i w nowej politycznej rzeczywistości zafunkcjonowały pod zmienionymi znaczeniami. Przed likwidacją często bronione były przez mieszkańców miast, w których się znajdują (było tak m.in. w przypadku pomnika Czerwonych Brygad w Dąbrowie Górniczej, do którego nawiązuje obraz pt. Totem II). Monumenty przedstawione na obrazach, choć wzorowane na prawdziwych pomnikach, nie są bynajmniej formami realistycznymi; są figurami zbudowanymi z mięsnych, organicznych brył. Surrealistyczna estetyka, nie powinna jednak przysłaniać ich zakorzenienia w aktualnej rzeczywistości.

Zygmunt Bauman pisze: „mięso jest śmiertelne; mięso to śmierć; mięso widać tylko wtedy, gdy ciało umiera; jeśli zaoczysz mięso, wiedz, że ciało jest nieżywe”. Jednak mięso wskazuje również na to, że ciało kiedyś było żywe; w perspektywie fantastycznej mięso może być nawet powiązane z manifestacją żywotności, ożywieniem tego, co było martwe, ale co teraz – jako żywy trup – egzystuje niczym Frankenstein. Michael Serres pisze o posągach: „Co to jest posąg? To żywe ciało przykryte kamieniami”. W przypadku totemowych pomników to kamień przykryty jest przez mięsne… nowe ciało. Czerwień mięśniowej materii, poprzecinana smugami białego tłuszczu i ścięgien, przypomina czerwony marmur. Status mięsności nie jest jednak określony. Statuy kiedyś stały niezmienne, opierając się płynności rzeczywistości, jednak aktualnie ich czas minął i zmuszone są do przybrania nowej formy.